მცირე ბიზნესის გახსნა საქართველოში ორ ეტაპად ხდება. ჯერ იუსტიციის სახლში ინდივიდუალური მეწარმე რეგისტრირდება, შემდეგ კი შემოსავლების სამსახური მას მცირე ბიზნესის სტატუსს ანიჭებს.

მცირე ბიზნესი საქართველოში კომპანიის ცალკე ფორმა კი არა, საგადასახადო სტატუსია. საგადასახადო კოდექსის მიხედვით, მისი მიღება მხოლოდ ინდივიდუალურ მეწარმეს შეუძლია, შპს-ს — არა. სტატუსის მქონე პირისთვის გადასახადი სხვაგვარად გამოითვლება: მოგების 20%-ის ნაცვლად მეწარმე მთელი ბრუნვის 1%-ს იხდის, თუ წლიური ბრუნვა 500 000 ლარს არ აღემატება. თუმცა საქმიანობის ზოგიერთი სახისთვის სტატუსი არ ინიჭება.

ინდივიდუალური მეწარმის რეგისტრაციას ერთი დღე სჭირდება. 2026 წლის მარტამდე მეწარმეს მცირე ბიზნესის სტატუსის ლოდინი უწევდა: სტატუსი განცხადების დღიდან კი არა, უფრო გვიან იწყებდა მოქმედებას.

2026 წელს ეს შეიცვალა. ამ სტატიაში დეტალურად მოგიყვებით, როგორ ხდება ახლა ინდივიდუალური მეწარმის რეგისტრაცია და მცირე ბიზნესის სტატუსის მიღება, რამდენ დროს მოითხოვს ეს და რომელ შემთხვევებში არ მოქმედებს სტატუსი განცხადების დღიდან.

რა შეიცვალა 2026 წელს

საგადასახადო კოდექსში მცირე ბიზნესის სტატუსის მიღება მოკლედაა აღწერილი: მეწარმე განცხადებას წარადგენს, საგადასახადო ორგანო კი მცირე ბიზნესის სერტიფიკატს გასცემს. დანარჩენი ფინანსთა სამინისტროს ინსტრუქციითაა დადგენილი: სად და რომელი ფორმით უნდა შეიტანოს განცხადება, როგორ გამოითვლება ბრუნვა და რომელი დღიდან მოქმედებს სტატუსი.

ეს ინსტრუქცია დამტკიცებულია ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №999 ბრძანებით და მასში მას შემდეგ არაერთხელ შეიტანეს ცვლილებები. 2026 წლის 5 თებერვალს ფინანსთა მინისტრმა ლაშა ხუციშვილმა ხელი მოაწერა ბრძანებას №38 მორიგი ცვლილებებით. ბრძანება 6 თებერვალს გამოქვეყნდა და ძალაში 2026 წლის 8 მარტს, გამოქვეყნებიდან 30-ე დღეს შევიდა.

მთავარი ცვლილება ეხება დღეს, რომლიდანაც სტატუსი მოქმედებს. ახლა ეს განცხადების შეტანის დღეა. ინსტრუქციის მე-12 მუხლის ახალ რედაქციაში ვკითხულობთ:

მცირე ბიზნესის სტატუსი პირს ენიჭება საგადასახადო ორგანოსთვის მცირე ბიზნესის სტატუსის მინიჭების თაობაზე განცხადებით მიმართვის დღიდან და პირი სტატუსის მქონედ ითვლება აღნიშნული თარიღიდან, გარდა ამ ინსტრუქციის მე-8 მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა

— საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2026 წლის 5 თებერვლის №38 ბრძანება

მეწარმისთვის ეს ნიშნავს:

  • სტატუსის ლოდინი აღარ არის საჭირო: სტატუსი განცხადების შეტანის დღიდანვე მოქმედებს;
  • ამ დღიდან კლიენტებისგან მიღებული თანხა მცირე ბიზნესის განაკვეთით იბეგრება;
  • თვის რიცხვს მნიშვნელობა არ აქვს: 3 რიცხვში შეტანილი განცხადებით სტატუსი 3 რიცხვიდან მოქმედებს, 28 რიცხვში შეტანილით — 28 რიცხვიდან.

ბრძანებით №38 ინსტრუქციას მაგალითიც დაემატა:

პირობა: ფიზიკური პირი, რომელიც რეგისტრირებულია ინდივიდუალურ მეწარმედ, ახორციელებს სურსათით საცალო ვაჭრობას. აღნიშნული საქმიანობის ფარგლებში მის მიერ 2023 და 2024 წლების განმავლობაში მიღებულმა ერთობლივმა შემოსავალმა თითოეული წლის მიხედვით შეადგინა 600 000 ლარი. პირმა მცირე ბიზნესის სტატუსის მინიჭების მოთხოვნით საგადასახადო ორგანოს მიმართა განცხადებით 2025 წლის 10 იანვარს.

ანალიზი: მიუხედავად იმისა, რომ გიორგის მიერ 2023 და 2024 წლების განმავლობაში მიღებული ერთობლივი შემოსავალი თითოეული წლის მიხედვით აღემატება 500 000 ლარს, აღნიშნული არ არის მცირე ბიზნესის სტატუსის მინიჭებისათვის შემზღუდველი პირობა. ამასთან, ვაჭრობა არ წარმოადგენს საქართველოს მთავრობის დადგენილების მიხედვით მცირე ბიზნესისთვის აკრძალულ საქმიანობას. გიორგი აკმაყოფილებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 88-ე მუხლით დადგენილ მცირე ბიზნესის სტატუსის მოთხოვნებს. შესაბამისად, მას უფლება აქვს, მიმართოს საგადასახადო ორგანოს და მიიღოს მცირე ბიზნესის სტატუსი.

შედეგი: საგადასახადო ორგანო გიორგის ანიჭებს მცირე ბიზნესის სტატუსს და გადასცემს სტატუსის დამადასტურებელ სერტიფიკატს. გიორგი მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონედ ჩაითვლება 2025 წლის 10 იანვრიდან. მის მიერ 10 იანვრიდან მიღებული შემოსავალი ექვემდებარება დაბეგვრას სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმით.

— ინსტრუქციის მე-12 მუხლის მაგალითი 1, №38 ბრძანების რედაქციით

როგორ იყო 2026 წლის მარტამდე

2026 წლის მარტამდე მცირე ბიზნესის სტატუსი უფრო გვიან იწყებდა მოქმედებას. 2018 წლიდან, 2018 წლის 24 ივლისის №279 ბრძანების მიხედვით, ეს იყო განცხადების შეტანის თვის მომდევნო თვის პირველი რიცხვი. ვინც განცხადებას 3 რიცხვში შეიტანდა, 1%-იან განაკვეთს მხოლოდ რამდენიმე კვირის შემდეგ იღებდა.

ახლა მცირე ბიზნესის სტატუსი განცხადების დღიდან მოქმედებს, თვის რომელ რიცხვშიც უნდა იყოს ის შეტანილი.

როგორ მივიღოთ მცირე ბიზნესის სტატუსი ერთ დღეში

სტატუსის მისაღებად ორი ნაბიჯია საჭირო და ორივეს გადადგმა ერთ დღეში შეიძლება.

  1. ინდივიდუალური მეწარმის რეგისტრაცია. განცხადება იუსტიციის სახლში შეაქვთ. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ტარიფების მიხედვით, რეგისტრაცია ერთ სამუშაო დღეში 26 ლარი ღირს, დაჩქარებული, განცხადების შეტანის დღესვე — 75 ლარი. რომელი დოკუმენტებია საჭირო, ჩამოთვლილია ჩვენს სტატიაში ინდივიდუალური მეწარმის რეგისტრაციის შესახებ.
  2. განცხადება სტატუსის მიღებაზე. მას შემოსავლების სამსახურში ინსტრუქციის №1 დანართის ფორმით წარადგენენ. სტატუსი განცხადების თარიღიდან მოქმედებს, საგადასახადო ორგანო კი მცირე ბიზნესის სერტიფიკატს გასცემს (საგადასახადო კოდექსის 89-ე მუხლი).

მცირე ბიზნესის სტატუსზე განცხადების შეტანა სჯობს ინდივიდუალური მეწარმის რეგისტრაციის დღესვე და კლიენტისგან პირველ გადახდამდე. მაშინ მეწარმის მთელი შემოსავალი პირველივე დღიდან მცირე ბიზნესის განაკვეთით იბეგრება.

მიკრობიზნესიდან გადასვლა და გაუქმებული სტატუსის აღდგენა

წესი „სტატუსი განცხადების დღიდან“ ჩვეულებრივ შემთხვევაზეა გათვლილი: ადამიანი ინდივიდუალურ მეწარმედ რეგისტრირდება და მაშინვე შეაქვს განცხადება მცირე ბიზნესის სტატუსზე. №38 ბრძანებაში ცალკე აღწერილია კიდევ ორი შემთხვევა: როცა მეწარმე მიკრობიზნესიდან მცირე ბიზნესზე გადადის და როცა მას გაუქმებული სტატუსის აღდგენა სურს.

მიკრობიზნესიდან გადასვლა

მიკრობიზნესი ინდივიდუალური მეწარმის კიდევ ერთი საგადასახადო სტატუსია. ამ სტატუსით გადასახადი 0%-ია, მაგრამ შემოსავალი წელიწადში 30 000 ლარს არ უნდა აღემატებოდეს და მეწარმეს დაქირავებული პირი არ უნდა ჰყავდეს. როცა შემოსავალი იზრდება ან მეწარმე თანამშრომელს აიყვანს, მას შეუძლია მცირე ბიზნესზე გადავიდეს. ამ დროს მნიშვნელოვანია, რამდენად სწრაფად შეიტანს განცხადებას: ამაზეა დამოკიდებული, როგორ დაიბეგრება უკვე მიღებული შემოსავალი.

მაგალითი: ინდივიდუალურ მეწარმეს მიკრობიზნესის სტატუსი აქვს და 1 სექტემბერს მისმა წლიურმა შემოსავალმა 30 000 ლარს გადააჭარბა.

  • განცხადება შეტანილია 10 სექტემბერს, ანუ 15 დღის განმავლობაში. მცირე ბიზნესის სტატუსი 1 სექტემბრიდან, გადაჭარბების დღიდან მოქმედებს. 1 სექტემბრამდე მიღებული შემოსავალი მიკრობიზნესის წესებით იბეგრება, შემდეგ კი — მცირე ბიზნესის განაკვეთით.
  • განცხადება შეტანილია 1 ოქტომბერს, ანუ 15 დღის შემდეგ. მცირე ბიზნესის სტატუსი მხოლოდ 1 ოქტომბრიდან მოქმედებს. 1 იანვრიდან 30 სექტემბრამდე მთელი შემოსავალი საშემოსავლო გადასახადით საერთო წესით იბეგრება, მათ შორის იმ თვეების შემოსავალიც, როცა მიკრობიზნესის სტატუსი მოქმედებდა.

თუ მიკრობიზნესის სტატუსის მქონე მეწარმეს მცირე ბიზნესზე გადასვლა სურს საკუთარი სურვილით, ზღვრის გადაჭარბებისა და თანამშრომლის აყვანის გარეშე, 15-დღიანი ვადა არ მოქმედებს. სტატუსი განცხადების დღიდან მოქმედებს, მანამდე მიღებული შემოსავალი კი მიკრობიზნესის წესებით იბეგრება.

გაუქმებული სტატუსის აღდგენა

მცირე ბიზნესის სტატუსი შეიძლება გაუქმდეს. საფუძვლები ჩამოთვლილია საგადასახადო კოდექსის 89-ე მუხლში და საფუძველზეა დამოკიდებული, რომელი დღიდან აღარ მოქმედებს სტატუსი:

  • 500 000 ლარზე მეტი შემოსავალი ზედიზედ ორი წლის განმავლობაში (ღვინის ტურიზმისა და აგროტურიზმისთვის — 700 000 ლარი): სტატუსი მომდევნო წლის 1 იანვრიდან უქმდება;
  • მეწარმემ თავად მოითხოვა სტატუსის გაუქმება: სტატუსი მომდევნო თვის 1 რიცხვიდან უქმდება;
  • აკრძალულ ნუსხაში შემავალი საქმიანობა ან წელიწადში სამი ჯარიმა სალარო აპარატთან დაკავშირებული დარღვევებისთვის: სტატუსი უკუძალით, მიმდინარე წლის დასაწყისიდან უქმდება;
  • ინდივიდუალური მეწარმე დახურულია: მცირე ბიზნესის სტატუსი მხოლოდ მოქმედ მეწარმეს შეიძლება ჰქონდეს.

გაუქმების მეორე დღესვე მცირე ბიზნესის სტატუსის აღდგენა შეუძლებელია. №38 ბრძანების მიხედვით, განცხადების ხელახლა შეტანა მხოლოდ მომდევნო საგადასახადო წლიდან შეიძლება. თუ სტატუსი 2026 წლის მაისში გაუქმდა, განცხადების ხელახლა შეტანა 2027 წლის 1 იანვრიდან იქნება შესაძლებელი და სტატუსი კვლავ განცხადების დღიდან იმოქმედებს.

თუ შემოსავალმა 500 000 ლარს მხოლოდ ერთ წელს გადააჭარბა, სტატუსი ნარჩუნდება. 90-ე მუხლის მიხედვით, გადაჭარბების თვის დასაწყისიდან კალენდარული წლის ბოლომდე გადასახადის განაკვეთი 1%-ის ნაცვლად 3%-ია. მომდევნო წლიდან კვლავ 1%-იანი განაკვეთი მოქმედებს. გაანგარიშების მაგალითი ციფრებით მოცემულია ჩვენს სტატიაში იმის შესახებ, რა ავირჩიოთ საქართველოში: ინდივიდუალური მეწარმე თუ შპს.

რა უნდა გავითვალისწინოთ მცირე ბიზნესის სტატუსის რეგისტრაციისას

ახალი წესი მხოლოდ იმ თარიღს ცვლის, რომლიდანაც სტატუსი მოქმედებს. ინდივიდუალური მეწარმისთვის დანარჩენი მოთხოვნები უცვლელია.

  • აკრძალული საქმიანობები. ნუსხა დამტკიცებულია საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 29 დეკემბრის №415 დადგენილებით. განცხადების შეტანამდე შეამოწმეთ, ხომ არ შედის მასში თქვენი მომსახურება. რომელი საქმიანობები ხვდება მასში ყველაზე ხშირად, აღწერილია ჩვენს სტატიაში ინდივიდუალური მეწარმის რეგისტრაციის შესახებ.
  • შრომის ნებართვა. მცირე ბიზნესის სტატუსი საგადასახადო რეჟიმია და არა საქართველოში მუშაობის ნებართვა. ვის სჭირდება ნებართვა 2026 წლის 16 აპრილის ცვლილების შემდეგ, აღწერილია ჩვენს სტატიაში შრომის ნებართვის შესახებ.
  • ყოველთვიური დეკლარაციები. ისინი სტატუსის პირველივე თვიდან არის საჭირო, მათ შორის იმ თვეებისთვისაც, როცა შემოსავალი არ ყოფილა. ვადა — მომდევნო თვის 15 რიცხვის ჩათვლით. 2026 წლის 8 მარტიდან, №38 ბრძანების მიხედვით, წარუდგენელი დეკლარაცია ნულოვანი დეკლარაცია აღარ ითვლება: მიიჩნევა, რომ მეწარმემ დეკლარაცია არ წარადგინა, მოგვიანებით წარდგენილი დეკლარაცია კი ვადაგადაცილებულად ითვლება.
  • დღგ. მცირე ბიზნესის სტატუსი მეწარმეს არ ათავისუფლებს დღგ-ს გადამხდელად რეგისტრაციისგან, როცა ბრუნვა ზღვარს მიაღწევს. ზღვარი და რეგისტრაციის ვადები მოცემულია ჩვენს სტატიაში ინდივიდუალური მეწარმის რეგისტრაციის შესახებ.

ხშირად დასმული კითხვები

რამდენ ხანს უნდა ვულოდოთ მცირე ბიზნესის სტატუსს? ლოდინი საჭირო აღარ არის. 2026 წლის 8 მარტიდან სტატუსი შემოსავლების სამსახურში განცხადების შეტანის დღიდან მოქმედებს.

შეიძლება თუ არა ინდივიდუალურ მეწარმედ რეგისტრაცია და სტატუსის მიღება ერთ დღეში? დიახ. რეგისტრაცია განცხადების შეტანის დღესვე 75 ლარი ღირს, რის შემდეგაც იმავე დღეს შეიძლება სტატუსზე განცხადების შეტანა. 26 ლარად რეგისტრაციისას ინდივიდუალური მეწარმე მომდევნო სამუშაო დღეს რეგისტრირდება.

საჭიროა თუ არა განცხადების შეტანა თვის დასაწყისში? არა. თვის რიცხვი სტატუსის დაწყების თარიღზე გავლენას აღარ ახდენს: 20 რიცხვში შეტანილი განცხადებით სტატუსი 20 რიცხვიდან მოქმედებს.

ხომ არ უშლის ხელს სტატუსის მიღებას წინა წლების დიდი შემოსავალი? არა. №38 ბრძანების მაგალითში ინდივიდუალური მეწარმე, რომლის შემოსავალი წინა ორი წლიდან თითოეულში 600 000 ლარი იყო, სტატუსს განცხადების დღიდან იღებს.

რა ვქნათ, თუ მიკრობიზნესის სტატუსი აღარ გვერგება? შეიტანეთ განცხადება მცირე ბიზნესის სტატუსზე 30 000 ლარის გადაჭარბებიდან ან თანამშრომლის აყვანიდან 15 დღის განმავლობაში. მაშინ გადასვლამდე მიღებული შემოსავალი მიკრობიზნესის წესებით დაიბეგრება.

შეესაბამება თუ არა თქვენი საქმიანობის სახე მცირე ბიზნესის სტატუსს, შეგიძლიათ GeoExperts-ის უფასო 15-წუთიან კონსულტაციაზე გადაამოწმოთ. GeoExperts-ის მეშვეობით ინდივიდუალური მეწარმის რეგისტრაციას და სტატუსზე განცხადების შეტანას ერთი დღე სჭირდება. ჩაწერა შეგიძლიათ Telegram-ით @GeoExpertsSaqartvelo ან ტელეფონით +995 551 278 585.

მზად ხართ დაიწყოთ?

ჩაეწერეთ კონსულტაციაზე ან მოგვწერეთ — გეტყვით, გერგებათ თუ არა ეს მომსახურება და როგორ შევასრულებთ სამუშაოს თქვენს შემთხვევაში.

მიიღეთ კონსულტაცია